Bidze 2026-2027 pe e prezante dan kontex enn kriz mondyal instab apre agresyon militer Lamerik-Israel kont Liran. Fas-a sa sitiasyon la, LALIT propoz ki pu bidze ki pe vini, Guvernman anons enn seri mezir ki pu reponn a sa sityasyon irzan.

PROPOZISYON LALIT DAN KAD BIDZE 2026-27

Bidze 2026-2027 pe prezante dan kontex enn kriz mondyal instab apre agresyon militer Lamerik-Israel kont Liran. Fas-a sa sitiasyon la, LALIT propoz ki pu bidze ki pe vini, Guvernman anons enn seri mezir ki pu reponn a sa sityasyon irzan. Dabor bizin ogmant prodiksyon, answit bizin taxe dimunn ris e konpayni usi. Lekonomi Repiblik Moris bizin oryante plis ver prodiksyon manze e ver prodiksyon lenerzi renuvlab. Anmemtan sa pu ed dan kreasyon lanplwa permanan e fer deviz rantre. Bizin ena investisman masif dan sa direksyon la.

Bizin ki Suvrennte alimanter kuma enn priyorite dan laksyon pa zis koze

Dan sa moman dirzans la, guvernman bizin lezifere pu fors patron tablisman konverti omwin 30% so later agrikol, pu plant prodwi alimanter tutswit. Olye ki sibvansyonn plantasyon kann, olye ki bayant bon later agrikol, bizin servi later pu ogmant plantasyon pomdeter, may, pistas, zariko. Bizin konverti infrastriktir lindistri sikryer pu met dibut lizinn transformasyon ek prezervasyon manze. Pu Rodrig, bizin furni planter fezans, lasirans ek basin pu dilo. Abitan Rodrig bizin benefisye sibvansyon lor dalo ek basin pu kapte dilo lapli. Kumsa nu diminye inportasyon manze, ed balans peyman, kree lanplwa stab e li posib export sirplis prodwi alimanter.

Bizin Devlop Lindistri Lapes sutenab

Guvernman bizin alwe fon neseser pu devlop lindistri lapes sutenab e asire ki aret donn permi bato depes lot pei amezir lindistri lapes nasyonal devlope. Kumsa nu pu diminye inportasyon pwason.

Bizin fors patron lotel dedye enn parti so kapital pu investi dan enn laflot bato lapes, pran peser ek marin pu travay, pu itiliz nu 2.3 milyon km kare losean. Anmemtan bizin ena prosesing pwason la.

Bizin Lenerzi renuvlab

Bizin enn politik enerzetik ki aret monopoliz siperfisi later ar plantasyon kann pu IPP prodwir kuran. Later agrikol bizin disponib pu prodiksyon manze. Bizin investi e sibvansyonn enn politik enerzetik ki prop e bon pu lanvironnman, ki pa sibir konsekans konfli internasyonal. Guvernman ek CEB bizin investi dan prodiksyon elektrisite prop apartir, soley, vag, divan, ek mare motris. Kumsa nu kapav asir nu suvrennte lenerzi e sulaz balans peyman, e kree anplwa stab. Non a privatizasyon prodiksyon lenerzi elektrik.

Aret proze Golden Visa pu milyarder etranze

Guvernman bizin aret vann Golden Visa pu atir milyarder lot pei vinn etablir Moris. Golden Visa pu vedir ki milyarder lot pei pu rant lor marse imobilye e mont pri later ek lakaz. Bizin servi later agrikol pu prodiksyon manze, pa pu betonaz pu spekilasyon dan imobilye. LALIT pa dakor avek politik ki pli rekoloniz pei avek bann setlers ki pe sove depi zot pei. Non a "gated communities". Arete bayant later ar milyoner deor!

Lozman pu seki pena lakaz

Bizin re-met enn sistem kuma CHA, kot lwe lakaz pu dimunn ki prefer lwe. Seki bizin, se enn plas pu reste, pa enn “dibyin”. Pu Rodrig, bizin asire ki Guvernman donn bay nuvo menaz pu zot ranz lakaz. Parey pu Agalega. Pu Chagos, bizin devlop proze lakaz. Guvernman bizin afis so taymtebl lor sayt Minister Lozman e alwe fon neseser pu ranplas lakaz lamyant. Guvernman bizin rann kont ki finn fer ar Rs800 milyon ki ti dan bidze an 2022 pu ranplas lakaz lamyant.

Taxe kapitalist ek dimunn ris

Guvernman bizin inpoz; (1) Tax lor profi mirobolan sekter labank, lotel, imobilye, finansye ek rantye. (2) Ogmant tax lor gro reveni mansyel gradye e progresif. (3) Impoz Tax Fair Share Contribution 15% adisyonel ki ti introdwir dan dernye bidze, bizin etann a tu individi ki ena enn reveni mansyel plis ki Rs500,000. Pu bidze lane deryer ti fixe limit sa tax la pu individi ki tus plis ki 1 Milyon Rupi par mwa. Sa tax direk ek progresif li enn tax byin zis kot taxe dimunn ris plis. Parkont TVA li enn tax indirek ek regresif ki pli taxe dimunn mizer, ki pey mem montan tax ki enn dimunn ris, setadir enn pli gran proporsyon so reveni.

Non a 10 Milyar Rupi pu lwe Diego Garcia

Guvernman pe rod ipotek suvrennte pei pu 99 an avek trete lor Chagos kot pu lwe Diego Garcia pu enn som10 milyar Rupi, ki fini met dan bidze lane deryer. Sa li 'lamone disan' e pa kapav finans bidze nasyonal avek enn tel larzan. Guvernman bizin aret sumet divan inperyalis Amerikin ek Angle pu lamone lokasyon. Bizin fer reveni rant dan bidze depi tax lor kapitalist e depi prodiksyon ek exportasyon. Pa rod lamone fasil.

Return pansyon iniversel 60 an

Guvernman bizin sanz desizyon lor pansyon iniversel atraver sa sistem tax la akurterm, e par ogmant prodiksyon a lonterm. Bizin return laz pansyon 60. Mobilizasyon kontinye.

LALIT

11.05.26